Tugay: “Kültürümüze Sahip Çıkmak Geleceği İnşa Eder”

Kentin fotoğrafçılık tarihindeki özgün yerini görünür kılmayı amaçlayan sergi, erken dönem fotoğraf örneklerinden aile arşivlerine uzanan geniş bir seçkiyi ziyaretçilerle buluşturuyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi bünyesindeki Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan serginin küratörlüğünü araştırmacı ve koleksiyoner Aybala Yentürk üstlendi. Projenin genel koordinatörlüğünü ise Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı yürüttü. Sergi, 13 Aralık 2026’ya kadar hafta içi 09.00-17.00, hafta sonu 10.00-17.00 saatlerinde ziyarete açık olacak. Pazartesi günleri ise kapalı olacak.

“Kültür mirasına sahip çıkmak başlangıç noktası”

Açılışta konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, kentin kültürel kimliğinin korunmasının önemine dikkat çekerek, “Kültürümüzün farkında olmak ve sahip çıkmak iyi bir şeyler yapmanın başlangıç noktasıdır. Ne olduğunuzu bilmezseniz, neyi koruyacağınızı ve neyi inşa edeceğinizi de bilemezsiniz. Bu çalışma için emek veren herkesi kutluyorum. Benzerlerinin yapılması için de teşvik edici davranacağız” dedi.

Türkiye’nin en değerli kent arşivlerinden birine sahip olduklarını belirten Tugay, dijital arşiv çalışmalarına da değinerek, “Yakın zamanda bilgiye herkesin ulaşmasını sağlayacak dijital arşivi hizmete sunacağız. Bu fotoğraflar kentimizin hafızasını tazeleyecek” ifadelerini kullandı. Tugay, değişimin kaçınılmaz olduğuna işaret ederek, “İzmir kendi hikayesini geçmişte yazdı, önümüzdeki yıllarda da bu hikâyeyi hep birlikte yazacağız” değerlendirmesinde bulundu.

“Bir yıldır çalışıyoruz”

Serginin küratörü Aybala Yentürk, İzmir’in fotoğrafçılık geçmişine ışık tutan kapsamlı araştırmanın bir yıl sürdüğünü belirterek, “Yerel ve uluslararası arşivlere, koleksiyonlara, aile albümlerine ulaştık. Yüzlerce fotoğrafı bağlama oturttuk” dedi.

Dijital arşiv 2026’da erişime açılıyor

Serginin genel koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı, APİKAM dijital arşivinin yenilenerek 2026 yılında araştırmacılar için erişime açılacağını belirtti. Saygı, “Yaklaşık 300 bin belge ile Türkiye’nin en büyük kent arşivlerinden birine sahibiz. Yapacağımız dönüşümle yapay zeka destekli, çok dilli bir dijital arşivi hizmete sunacağız” diye konuştu.

Koleksiyonlardan gün ışığına çıkanlar

Sergide Mert Rüstem, Nejat Yentürk, Ercüment Tahtakıran, Yavuz Çorapçıoğlu, Nazmi Şurgun ve Ömer Koç’un koleksiyonlarının yanı sıra Fabio Tito, Mark Giraud, Patrice Guiffray, Çevik Çullu ve Gökçen Adar’ın aile arşivlerinden fotoğraflar yer alıyor. APİKAM’ın daha önce gün yüzüne çıkmamış fotoğrafları da ilk kez sergileniyor.

İzmir’in fotoğraf tarihindeki yeri

Fotoğrafın dünyaya ilan edilmesinden kısa süre sonra, 1840 yılında Avrupalı gezginlerin İzmir’e gelişiyle başlayan fotoğraf serüveni, sergide geniş bir çerçevede ele alınıyor. Sergi; kentin manzaralarından gündelik yaşam sahnelerine, Sultan II. Abdülhamit döneminde hazırlanan Yıldız Albümleri’nden erken dönem turistik çekimlere kadar çok sayıda üretimi içeriyor.

19. yüzyılda Rum, Ermeni, Levanten ve Yahudi fotoğrafçıların yoğunlukta olduğu çok kültürlü üretim ortamı da sergide önemli bir yer tutuyor. 1922 Büyük İzmir Yangını nedeniyle kaybolan fotoğrafhanelerin izleri ise farklı arşivlerden derlenen fotoğraflarla yeniden kurgulanıyor.

Çalışma kitaplaştırılacak

Serginin hazırlık sürecinde yapılan araştırmaların bir kitapta toplanacağı ve İzmir’in 80 yılı aşan fotoğrafçılık mirasına ilişkin önemli bir başvuru kaynağı oluşturacağı belirtildi.

Açılışın ardından Başkan Tugay, sergiye katkı sunan fotoğrafçılar ve koleksiyonerlere teşekkür plaketi takdim etti. Anı defterine de düşüncelerini yazan Tugay, serginin kent kültürüne büyük katkı sunduğunu ifade etti.