Uzaktan tedaviyle nefeslerine kavuştular

Ekseriyetle 50 yaş üstü bireylerde nefes darlığına ve hareket kapasitesinin düşmesine yol açan İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (Akciğer Sertleşmesi) hastalığının tedavisine, meskende yapılan ‘solunum kası eğitiminin’ olumlu katkı sağladığı belirlendi. Toplam 28 kişinin yer aldığı çalışmada 8 hafta süren teneffüs kas eğitimi uygulayan İzmir İktisat Üniversitesi (İEÜ) Fizyoterapi Programı Dr. Öğretim Üyesi Rıdvan Aktan, bireylerdeki teneffüs şikayetlerinin önemli oranda azaldığını saptadı. Hazırlanan bilimsel araştırma makalesi, memleketler arası alanda büyük saygınlığı olan Respirology mecmuasında yayımlandı.

İEÜ Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Fizyoterapi Programı Öğretim Üyesi Dr. Rıdvan Aktan, bu çalışmasını Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Kemal Can Tertemiz, Uzm. Dr. Salih Yiğit, Prof. Dr. Sevgi Özalevli, Prof. Dr. Aylin Özgen Alpaydın ve Prof. Dr. Eyüp Sabri Uçan ile tamamladı.

Yüz yüze eğitim, uzaktan takip

Daha evvel İdiyopatik Pulmoner Fibrozis teşhisi konulan hastalara, öncelikle yüz yüze eğitim verildi. Akabinde da bu hastalara, taşınabilir mekanik aygıt yardımıyla konutta çarçabuk uygulayabilecekleri bir nefes idman programı verildi. Hastalar, bu müddet boyunca uzaktan manzaralı görüşme ile daima takip edildi. ‘Telerehabilitasyon’ ismi verilen bu sistem sayesinde hastane ortamına girmeden nefes idmanı yapma imkanı bulan hastaların teneffüs kaslarının güçlendiği, daha rahat nefes almaya ve hareket kapasitelerinin artmaya başladıkları görüldü.

Her gün 60 tekrar

Çalışmaya ait ayrıntılar paylaşan Dr. Aktan, “Hastalarımıza, programa başlamadan evvel yüz yüze eğitim verdik. Antrenmanları nasıl yapacaklarını, nelere dikkat etmeleri gerektiğini ve bunun kendilerine ne üzere yararlar sağlayacağını anlattık. Akabinde da teneffüs kas eğitimini yapmaları için kendilerine bir aygıt temin ettik. Aygıt avuç içine sığacak büyüklükte ve rastgele bir elektronik aksam içermiyor. Hasta, aygıtı ağzına alarak nefes almaya başlıyor. Nefes almak istediği vakit, aygıtın önündeki kapaklar gerekli biçimde güçlü nefes alınmazsa kapanıyor. Böylelikle hasta nefes alırken zorluk oluşturuyor ve bu sayede de teneffüs kasları güçleniyor. Hastalarımız, her gün bu aygıtlarla 30 tekrar 2 setten oluşan toplam 60 nefes antrenmanı gerçekleştirdi. Biz de haftada bir manzaralı görüşme yaparak hem bir seansı birlikte gerçekleştirdik hem de hastaların durumunu ve yaptıkları antrenmanların doğruluğunu denetim ettik” sözlerini kullandı.

“Elbette, tek tedavi tekniği olamaz”

Dr. Aktan, kelamlarını şöyle sürdürdü: “8 haftalık programın sonuna gerçek hastalarımızdan çok yeterli geri bildirimler aldık. ‘Arabamı otoparka bıraktıktan sonra konuta dönerken nefesim yetmediğinden dinlenmek için 5-6 defa duruyordum, artık çok fazla zorlanmadan konutuma varabiliyorum’ ya da ‘Markete giderken en az 3-5 sefer durup dinleniyordum, artık bazen bir bazen de hiç duraksamadan alışverişe gidip geliyorum’ diyen hastalarımız oldu. Bu durum bizi de çok keyifli etti. Çalışmada gayemiz, bu özel nefes eğitiminin olumlu katkı yapıp yapmadığını göstermekti. Elbette bu idmanlar, hastalığın tedavisi için tek sistem olamaz. Lakin tedavi sürecine olumlu tesir yapabileceğini hem bilimsel ölçüm usulleri hem de hasta geri bildirimleri ile görmüş olduk. Bunu da bilimsel bir makale halinde yayımlandık.”