Cumhuriyet tarihinin ilk yerel bandosunu anlatan belgesele ödül

Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Sinema Tasarımı ve İdaresi Kısım Lider Vekili Doç. Dr. Sevcan Sönmez’in 1923 yılında kurulan cumhuriyetin birinci lokal bandosu olan Tire Bandosu’nu anlattığı “Yüz Yıllık Seslerin İzinde” isimli belgesel, İzmir Büyükşehir Belediyesinin 20’ncisini düzenlediği “Tarihe Hürmet Lokal Muhafaza Ödülleri” kapsamında Tarihi Etraf ve Kültür Varlıklarını Müdafaa kısmında Katkı Ödülü’ne layık görüldü.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı tarafından kentteki tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkan yanlışsız çalışmaları özendirmek maksadıyla verilen Tarihe Hürmet Lokal Muhafaza Mükafatları bu yıl 20’nci sefer düzenlendi. İzmir’den gelen 62 müracaat değerlendirilmeye alınarak farklı kollarda mükafatlar verildi. Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Sinema Tasarımı ve İdaresi Kısım Lider Vekili Doç. Dr. Sevcan Sönmez’in Cumhuriyet tarihinin birinci mahallî bandosu olan Tire Bandosu’yla ilgili belgeseli “Yüz Yıllık Seslerin İzinde”, Tarihi Etraf ve Kültür Varlıklarını Muhafaza kısmında Katkı Mükafatı aldı. Belgeselin çekim takımında, Yaşar Üniversitesi Sinema Tasarımı ve İdaresi Bölümü’nden öğrenciler de yer aldı. Sanat ve Tasarım Fakültesi’nden Müzik Kısmı öğrencileri ve Grafik Tasarım Kısmı yüksek lisans öğrencileri de sinemanın animasyon, grafik tasarım ve ses düzenleme kısımlarında misyon aldı.

100 yıl evvel savaş ganimetleriyle kurulan tarihi bando

Kurtuluş Savaşı’nın akabinde Yunan askerlerinin Tire’yi terk ederken bıraktığı bando enstrümanlarıyla Ali Başargan tarafından 1923 yılında kurulan tarihi bando, 1925 yılından 1943’e kadar her 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşu kutlamalarında misyon aldı. Kuruluşundan itibaren Tire’deki gençlerin ve müzik tutkunlarının yer aldığı bandoya 1930’lu yıllarda şef olarak gelen Hırvat asıllı Mösyö Slavo, bandonun müzikal olarak gelişmesine ve disiplinli bir sürece girmesine katkıda bulundu. Günümüzde ise Tire’de belediyede çalışan birçok kişi ve askeri bandolardan emekli profesyonel bandocular, bando çalışmalarını devam ettiriyor.

Belgesel birinci gösteriminde göz yaşlarıyla izlendi

Doç. Dr. Sevcan Sönmez, “Bu belgeseli çekerken gördüğümüz şey; 100 yıllık bir emek ve sevginin eseri olan Tire bandosu, Cumhuriyet’in bir mirası olarak hem tüm Türkiye’de hem de Tire, İzmir ve etrafında saygın ve sevilen bir müzik kurumu olmaya devam ediyor. Yaptığımız röportaj ve görüşmelerde tüm Tire halkının bandoya olan sevgisi ve ilgisini net bir biçimde gördük. Ayrıyeten çocukluğunda ve gençliğinde ulusal bayramlarda, merasimlerde ve cuma günleri bayrak merasimlerinde gören ve dinleyen birçok kişi bando sayesinde müziğe ilgi duymuş, bandoya giderek orada müzik eğitimi almışlar. Tire bandosu her cuma günü akşamüzeri Tire meydanında 100 yıllık geleneği sürdürerek bayrak merasimi yapmaya devam ediyor. Bando her sokağa çıkıp yürüdüğünde Tireliler heyecanla, alkışlarla bandoya eşlik ediyor. Bu ilgi 100 yıl geçmesine karşın, her hafta ve her bayramda bandoyu dinlemelerine karşın azalmamış durumda. Belgeselimizin birinci gösterimi Tire’de gerçekleştirildi ve epey büyük bir ilgi gördü, gözleri dolarak ve ağlayarak izleyen Tire bandosunun eski üyeleri, o şahısların çocukları ya da torunları bizimle birlikteydi. Bu belgeseli Yaşar Üniversitesi’nin desteklediği bilimsel bir araştırma projesi kapsamında çekmiş olmak da epeyce kıymetlidir. ‘100. Yılında Tire Bandosu Üzerine Tarihi Bir Araştırma’ projesi kapsamında bu sineması çekmemiz mümkün oldu. Ayrıyeten tekrar bu belgeselin çekimlerinde Tire Belediyesi’nin takviyesi ve katkıları da kıymetli rol oynadı” dedi.

Bandonun 40 yıllık üyesiyle röportaj

Belgeselde bandonun eski üyelerinden iki şahısla röportaj yaptıklarını söyleyen Doç. Dr. Sönmez, “1953-1990 yılları ortasında bandoda 40 yıla yakın misyon almış olan Cengiz Dağ, biz çekim yaptıktan birkaç ay sonra vefat etti. Son hayatta kalan üyelerle görüşmüş olduk. Ayrıyeten bandonun 3. şefi M. Emin Ersümer’in oğlu Tamer Ersümer ile röportaj yaptık. Babasının bandodaki anılarını anlattı. Bandonun evvelki şeflerinden Turgut Asma ile röportajlarımız var. Geçmişe dair bu kıymetli isimler bize bandoyu ve anılarını anlattı. Ayrıyeten Tireli araştırmacı muharrir Yılmaz Göçmen bando tarihine ait bilgiler vererek belgeselde yer alıyor. Çekimler çoğunlukla Tire’de oldu. Tire Bandosu her yıl Nazilli Basma Fabrikası’nın kuruluş yıl dönümü kutlamaları için Nazilli’ye gidiyor. Biz de bu fabrikada bandoyu çektik. 1937 yılında Mösyö Slavo ile fabrikanın balo salonunda bandonun çaldığı tıpkı salonda tıpkı halde bandoyu çektik” biçiminde konuştu